Nieuwsberichten
De 15 vrijwilligers met de bloemen op de foto (waarbij er nog 2 leden ontbreken). In 't midden Jannie Smith, een vrijwilligster van het eerste uur. Zittend 2e van links Aukje de Vries, die na 12 jaar als Nutbestuur vertegenwoordigster het stokje doorgeeft aan Eke Krol, staand 3e van links.
Vrijwillig(st)ers speel-o-theek: Ria Adema, uitleen / inkoop; Annie de Boer, uitleen / penningmeester; Inge Boerstra, ledenadministratie; Sjoukje Bouma, uitleen / roostermaker; uitleners Froukje Camminga , Ineke Daan, Henderika Eefting, Willy Jager, Henny Koezen, Hiltje van der Meer, Minke van der Meulen, Rika Pitstra; Kees Westra, uitleen, klusjesman, hand-en-span diensten; Eke Krol, uitleen, inkoop, nieuw bestuurslid NUT; Alie Hofstra, uitleen / organisatorisch; Jannie Smith, 25 jaar uitleen / inkoop / organisatorisch; Aukje de Vries, uitleen, na 12 jaar afgetreden bestuurslid NUT / organisatorisch.
Tijdens de 212e jaarvergadering van Nut Bergum e.o. werden de vrijwilligers van de speel-o-theek op bloemen verrrast. Dit als dank voor hun inzet bij het 25 jarig jubileum van deze speelgoed uitleen "Speel-o-tiefje". De onder het Nut resorterende activitiet vond z'n start destijds in de voormalige "Sporthal De Markt". Later en nog, maar veel beter, in de bovenzaal van de bibliotheek. Tot 29 maart word in het laatste e.a. feestelijk gevierd. De uitleen is versierd, men wordt op lekkers getracteerd, er is een grabbelton en een kleurwedstrijd voor de jongeren. De ouders en grootouders hebben dan voordelig een abonnement van 10 euro ipv 12,50. Voor de jeugd van bestaande (momenteel 90) en nieuwe leden is er een gratis draagtasje. Om aantrekkelijk en "bij" te blijven wordt in het voor- en najaar nieuw en trendgericht speelgoed ingekocht. Blijkbaar voorziet het in een behoefte om voor weinig geld uit een breed scala aan spel- en speelartikelen te kunnen kiezen.
Donderdagavond 10 maart werd in "De Pleats" het door 't Nut uitgegeven boek "Burgumers, verhalen zelf" uitgereikt aan de inzenders. De door (oud) Burgumers geschreven anecdotes zijn het afgelopen jaar verzameld, geredigeerd en waarnodig van foto's voorzien door voorzitter Taeke Doevendans. Het 110 pagina's tellende boek is na intekening verschenen in een oplage van 450 exemplaren. Op de foto de schrijvers: zittend v.l.n.r. Klaas Henstra, Fokke Broers (corector), Dirk Scherjon, Jeltsje Haisma-Boskma. Staand v.l.n.r. Gelske Hoekstra-Postma (Ryptsjerk), Rinze van der Wal (Drachten) en Pieter Bekkema. (Ontbrekend op de foto: Wichard Dijkstra, grafische opmaak).
Een paar jaar terug nog had Bergum ruim 200 leden, de teller stond donderdag tijdens een theateravond al op 309. Om Nut Bergum levend te houden is op een aantal zaken gefocused, als b.v. breder gevarieerd programma, meer pr, eigen Nut-website, andere locale verenigingen (gratis) uitnodigen, lage contributie, e.d. Dit om de vergrijzingstrend tijdig om te buigen en met nieuwe en "jongere" leden weer jaren vooruit te kunnen. En met die veerkracht toch de oudste vereniging van Burgum te zijn (opr. 1799) !
Jaarverslag 2009 Nutsdepartement Bergum e.o.
Het bestuur heeft in 2009 acht keer vergaderd. Er is één ledenvergadering gehouden.
Bestuurslid Taeke Doevendans vertegenwoordigt het Nut in de werkgroep activiteiten voor jongeren “Niets te doen in Burgum”. Samen met vertegenwoordigers van Jeugdsoos Kiehool, politie, PKN gemeente, St, Welzijn Tietjerksteradiel, Winkelhiem, wil men activiteiten gaan organiseren voor jongeren in de leeftijd van 12 tot ongeveer 20 jaar. De jeugd heeft aangegeven dat er weinig te doen is in Burgum. N.a.v. de ideeën en voorstellen die de jeugd inbrengt probeert men voor hen een aantrekkelijk activiteitenprogramma te realiseren.
De Maatschappij tot Nut van’t Algemeen viert dit jaar haar 225-jarig bestaan. Bij gelegenheid van dit jubileum wordt het boek “Leerzame prentjens voor de jeugd”, schoolprenten van de Maatschappij tot Nut van’t Algemeen, uitgegeven.
Op 31 december 2009 bedraagt het aantal leden 259. Hiermee is het aantal leden flink gegroeid.
Er zijn in 2009 acht activiteiten georganiseerd.
Overzicht van de activiteiten in 2009:
| Donderdag 15 januari: | Lezing en diapresentatie “Tussen Zaandam en Sint-Petersburg” door de heer Jaap Kiers. De reis van de heer Kiers met zijn jacht “Hollandia” door de Oostzee in de zomer van 2003 naar Sint- Petersburg heeft een schat aan boeiende verhalen en mooie beelden opgeleverd. |
| Zondag 8 februari: | Muzikale middag met “Sânman en Sikke”. De gevarieerde en toegankelijke muziek wordt door een breed publiek zeer gewaardeerd. Dat blijkt ook maar weer op deze middag. Er is een grote opkomst van leden en niet-leden. |
| Donderdag 12 februari: | Extra voorstelling “Katarsis”. Om alle leden in de gelegenheid te stellen dit succesvolle toneelstuk bij te wonen werd besloten om nog een derde avond “Katarsis” te organiseren. |
| Donderdag 5 maart: | Ledenvergadering met na de pauze gastspreker de heer Henk Kroes. De heer Cor Hennis zou een lezing houden over de fietstocht naar Ghana die hij samen met nog een aantal mensen maakte. De heer Hennis kan door omstandigheden niet aanwezig zijn. Henk Kroes is zijn plaatsvervanger. Met aanvullende diabeelden vertelt hij op boeiende wijze over de fietstocht naar Ghana. Het doel was om geld in te zamelen voor onderwijsprojecten. |
| Donderdag 19 maart: | Culturele avond i.s.m. de bibliotheek. Gastspreekster is schrijfster Stella Braam. Ze vertelt over haar vader die de ziekte Alzheimer heeft en doet het ontroerende verslag van haar moeder die kampt met de gevolgen van een herseninfarct. |
| Zaterdag 21 maart: | Toneelgroep “Pro Rege” uit Holwerd brengt de klucht “It feintsje fan myn frou”. |
| Zaterdag 31 oktober: | Optreden van het klezmerorkest “Di Gojim”. “Di Gojim” speelt nog menig dak er af’ was de omschrijving in het programmaboekje. En zo is het! De avond is alleen voor leden maar de zaal zit vol! Het optreden wordt door het aanwezige publiek zeer gewaardeerd. |
| Donderdag 19 november: | Culturele avond i.s.m. de bibliotheek. Als gast is aanwezig Peter Karstkarel, architectuurhistoricus en publicist. Deze avond vertelt hij over de grafcultuur in Friesland. Zanger Jankobus Seunnenga brengt ter afwisseling enkele liedjes ten gehore. |
In oktober is er een vergadering in Franeker van Friese Nutsdepartementen. Van het bestuur zijn hierbij aanwezig Rinse van der Meer en Taeke Doevendans.
‘De Pleats , Burgum, Snein 7 febr. 2010
Der binne foar it optreden fan dizze middei 185 stuollen klearset, mar it publyk komt manmachtich nei ‘de Pleats’. Earst as dêr goed 50 stuollen byset binne sit eltsenien te plak. De foarsitter fan ‘t Nut’ ôfdieling Burgum fertelt yn syn iepeningswurd dat harren ôfdieling ien fan de âldste is, oprjochte yn 1799. Hjoed sil, nei it skoft, de âldste band fan Fryslân: ‘Irish Stew’ in optreden fersoargje mar earst komt Chris Kalsbeek yn aksje.
Hy is al hiel wat jierren mei muzyk dwaande, sjongt en spilet rûnom yn Fryslân en fier dêr bûten. De 1ste 10 jier mei oaren, ôwikseljend yn ferskate bands.
Sa makket Chris mei Ernst Langhout en Gerrit Breteler begjin 1990, as de folkgroep ‘The Hones”, in toer troch Texas . Yn 1994 komt Evert-Jan ’t Hart dêrby en set de band ‘Fling’ útein.
Fanôf 1999 giet Chris solo fierder en spilet Keltyske muzyk en sjongt ballades.
Yn 2001 komt syn 1ste album út “Celtic songs and Music”. Dit slacht goed oan by de leafhawwers fan dit soarte muzyk.
Dernei yn 2006 ferskynt de 2de skiif fan Chris Kalsbeek: ‘The Lowlands Low’ mei ferskate muzikanten. Hy hat in sterk, fol lûd en syn teksten, yn it Frysk en yn it Ingelsk, binne hiel goed te ferstean.
Dizze middei kriget it publyk ferskillende kanten fan syn muzikale betûftens te hearren. Hy set útein en guon sille dochs ferheard opsjoen ha dat hy himsels begeliede op in Keltische harp. It klonk ferrassend moai. Doe’t hy ‘A star of a county down’ song kypte de mikrofoan fan’e stander, mar Chris loste dat mei in kwinkslach op .
It publyk koe der wol om laitsje. Ek it liet: ‘Whiskey in the jar” fan de ‘Dubliners’ en bewurke troch Chris, spile hy mei gefoel op de harp.
Foar ’t Chris in folgjend liet sjongt en/ of spilet, fertelt hy earst hoe ’t it liet op syn repertoire telâne kommen is of hy fertelt wat oer it ynstrumint. It liet ‘Twa Roeken’ dat op ’e 1ste LP fan Doede Veeman stiet, dêrfan lêst hy de Fryske tekst foar en leit út wat in ‘bousouky’ foar ynstrumint is. Chris sjongt it dan, yn syn eigen bewurking, yn it Ingelsk.
‘Memmelân’ is dan wer sa’n moai, yn it Frysk songen, liet. Op in bepaald stuit komt Gerard Jorna it toniel op en stipet hy Chris, tidens it sjongen, op’e lillepiip.
As hja tegearre ‘Mull of Cantyer’ oer it fuotljocht bringe núndert it publyk mei.
Chris en Gerard spylje it lêste nûmer ynstrumintaal op gitaar en lillepiip.
Fan my, en grif in grut part fan it publyk, hiene de mannen noch wol in skoftsje trochgean mocht.
Chris betanket de oanwêzigen en seit dat hy dizze middei mei in soad nocht song en spile hat. Fan it publyk krigen Chris en Gerard in steand applaus. Ik mei dus wol sizze dat it nocht en genietsjen fan twa kanten kaam.
Nei it skoft is ‘Irish Stew’ oan bar.
Dizze band bestiet al 30 jier en is dêrmei de âldste Fryske band. Hja hawwe in lange muzikale skiednis mei geande en kommende artysten. De groep bestiet no út: Johan Juckers, gitaar en sang en neffens my de oprjochter fan de band. Ger Lamerus, tin whistle, trekzak en sang. Wil Dijk, kontrabas, madoline en sang Nils Koster, fioele, gitaar , kontrabas, mandoline en sang
Irish Stew hat rûnom optredens fersoarge, ek yn it bûtenlân û.o. yn Poalen, Tsjechië, Sweden en Frankryk. Se binne ek te beharkjen op festivals. Hja hawwe optreden yn it foarprogram fan de ‘Dubliners’.
De band hat 7 cd’s makke en de nijste hjit ‘Old Missum Flipper Flapper’. De bandleden meitsje in soad nûmers sels mar sjonge ek Ierske ballades en shantys.
It publyk yn’e Pleats kriget dizze middei fan alles út harren brede repertoire te hearren. Lykas it wol bekende ‘The fields of Athenry’ en in Romantysk liet, beide yn it Ingelsk songen en it publyk núndert mei. ‘Daddy Fox’ sjonge de mannen A kapella en dat diene hja hiel moai. De shanty ‘Maegie May’ dêrfan sjongt Johan Juckers 10 kûpletten en it publyk sjongt de keersang wer enthousiast mei.
Dan komt der in, hiel moai útfierd, stadich nûmer ‘Working man’. Op fioele spilet Nils Koster, mei stipe fan ’e oaren, ‘Browada’s’. Dt giet hieltyd hurder en dat docht Nils geweldich. Soe hy der in skepke boppe op dien ha om ‘it hjoed syn jierdei is? Johan sjongt , ik soe sizze ‘fansels’: ‘De oudste stapper fan ‘e stad’ en de hiele seal sjongt mei.
It lêste nûmer ‘Beerenburg’ sjongt en spilet Chris Kalsbeek mei de band mei. Der komt in lekker nûmer as tajefte ‘The wild Rover’. It publyk stiet , sjongt en klapt. Dizze wurdearring komt de mannen fan ‘Irish stew’ alhiel ta.
Mei in 4 stimmich songen stik nimme ‘Irish Stew’ en Chris Kalsbeek ôfskie fan harren publyk yn ’e Pleats dat in fijne middei hân hat. It falt my op, as wy nei de útgong geane, dat de minsken hiel fleurich binne.
Groetnis, Lineke
Donderdagavond 14 januari had de bovenzaal van de Burgumer bibliotheek de aanblik van een Postma reunie. Voor de opening van de Nut fototentoostelling "Waldman Douwe Postma" van Taeke Doevendans waren zij de grootste groep genodigden.
Behalve de uitleg van de fotograaf was Douwe's pakesizzer zanger Gerrit Breteler graag bereid mee te werken aan dit familie evenement.
Zelfs een verre Postma nazaat, de jonge Lotte zong haar liedje over vrede.
Gelske Hoekstra-Postma vertelde haar bijdrage aan "Burgumers, verhalen zelf", een verhalen serie uit en door eigen plaatsgenoten.
De foto serie toont plattelands activiteiten uit de friese walden, gemaakt door Taeke Doevendans rond 1975. Gebleken is dat hetgene wat Douwe Postma bezat aan vaardigheden in een generatie is verdwenen. Nut Burgum wil met deze expo een stukje oude friese cultuur laten herbeleven voor Nut-leden en plaatsgenoten.
De fice- foarsitter fan it Nut kin in folle seal mei muzykleafhawwers wolkom hjitte foar it konsert fan Di Gojim. Nei de yntroduksje kin it feest begjinne.
Ien foar ien komme de muzikanten, allegearre yn in stimmich swart pak, al spyljend efter de kleden wei it toniel op. Jaap Mulder as earste spilet prachtich op klarinet, Jacob Sijtsma slút him dêrby oan wylst hy de akkordeon bespylet. Sjaak van der Reijden lit syn trompetklanken lûd en klear hearre. Eric Roelofsen bringt it swiere lûd fan de tuba en as lêste set Vincent Knaven him efter de drums en dan geane de hearen echt los mei de muzyk. De piano stiet tsjin it toniel oan yn’e seal en by guon lieten wêrby’t de piano bespile wurde moat. is dêr altyd ien fan’e muzikanten dy’t fan it poadium ôf springt om de toetsen fan’e piano te bespyljen.
Joris van Beek is der dizze jûn net by hy spilet oars op’e fi’oele mar hy hat gryp. Di Gojim is in band dy’t Jiddyske klezmermuzyk spilet. Dizze muzyk is in miks fan East Europeeske folksmuzykstilen, Sigeuner en Joadske muzyk. Blydskip, fertriet en koartswyl fiere de boppetoan yn de teksten mar de ynstruminten slaan ek foar master op en faken wurdt der troch de muzikanten al sjongend en spyljen ek noch dûnse. Lokkich hat de Pleats in grut poadium en dat wurdt ek hielendal brûkt troch de muzikanten.
Di Gojim jout harren eigen ynfolling oan de muzyk dy’t hja spylje en dat dogge hja fol fjoer. Dat de band al fanôf 1988 spilet is te hearren . De mannen binne sa goed op elkoar ynspile en it liket oft de muzikanten harren ynstruminten fertelle litte wer’t in liet oer giet. Jaap Mulder is de frontman en spilet prachtich op ferskate klarinetten, en saksefoan en sjongt mei ynmoed de somtiden tryste teksten mar giet út syn dak as it om in fleuriche of koartswiliche teksten giet. Alle ynstruminten hawwe in like grutte ynbring en litte dat goed hearre en dochs witte dizze muzikanten fan elk liet in gehiel te meitsjen.
Der sit in soad ôfwikseling yn it repertoire fan Di Gojim lykas tempowiksel en it ferskaat oan plakken dêr’t de muzyk wei komt. Út Joadsk East-Europa, Roemenië bygelyks mar ek út Amsterdam it Jiddishe liet: ‘Izaak Meijer’s bruiloft’ en sels út Ljouwert: ‘Giraffe&Antilope’ en it liet oer Roosje Cohen dy’t eartiids mei snobbersguod op’e merke stie en earst oan de fiterdrop slikke foar’t hja dy ferkocht. Der stiet no in stânbyld fan har yn Ljouwert. As de band it liet oer Roosje Cohen sjongt, klapt en sjongt it publyk yn’e seal súntsjes mei.
It stik út Macedonië is fleurich en flot. De muzyk dy’t op brulloften fan Sigeuners spile wurdt is wer hiel oars. ‘Gojim’ komt fan ‘Sigeuner, fertelt Jaap Mulder. Sa kin it publyk net allinne genietsje fan de útlitten sang en muzyk mar ek fan de nijsgjirrige ferhalen wêr’t dan wer in liet by heart lykas by it ferhaal oer de houten klarinet fan Pake.
Wy hawwe in jûn meimakke mei muzyk dy’t ús noch lang yn it ûnthâld bliuwe sil.
De skiif dy’t wy fan Di Gojim kocht ha is moai en draaie wy gouris mar “Der live by te wêzen “ dat is echt in feest. En dat ha wy meimakke.
Groetnis,
lineke
31 oktober 2009, de Pleats’ Burgum
Op 21 januari 2009 ontving het Nut bestuur een schrijven van mevrouw L. Witteveen-Wartena, Botte Jaerlastraat 36 in Burgum. Reden hiervan was een artikel in Actief omtrent de Nut uitstalling in een vitrine in de bibliotheek die maand: 225 jaar Nut in Nederland.
Ze wilde hierop reageren en schrijft:
Dominee Willem Beekhuis was mijn betbetovergrootvader. Dominee Zeger van Arnhem Cloeck was zijn schoonvader. Dit schrijf je dus niet als Kloek.
In het boek van H. van der Vliet “Wâld- en Wetterdoarp” staat beschreven dat van Arnhem Cloeck al in 1800 het voorstel deed om een bibliotheek op te richten. In 1801 werden er boeken aangeschaft die de leden konden lenen. In 1836 konden ook ”minvermogenden” hier lenen. De bibliotheek werd ondergebracht in het “’Reahert”.
Elk jaar werd fl. 25,00 beschikbaar gesteld voor nieuwe boeken. In 1870 waren er al 1000 boeken.
Ik vind het leuk dat ik zo’n 200 jaar later lid ben van de bibliotheek in Burgum.
Het Nut Bergum heeft mevr. Witteveen-Wartena een bedankbriefje gestuurd.
Burgum. Met het inrichten van een vitrine in de Bibliotheek wil het Nut departement Bergum enige aandacht geven aan de landelijk viering van het 225 jarig bestaan in april a.s. Juist hier een kleine uitstalling omdat er een eeuwenoude relatie is geweest met het bibliotheek wezen en de daarmee gepaard gaande verspreiding van kennis.
Verleden in kort bestek.De Maatschappij tot Nut van ‘t Algemeen is landelijk opgericht in 1784 door Jan Nieuwenhuijzen in Edam voor “den gemeene man, waarbij geschriften voor eenen geringe prijs verkrijgbaar zouden zijn….”.
Het departement Nut Bergum is iets later, n.l. op 26 augustus 1799 opgericht door “edele mensenvrienden”. Dit met de doelstelling om de arme burger onderwijs te geven. De eerste voorzitter in Bergum was dominee Beekhuis.
Zie ook op de website onder de rubriek Historie.
Door een aantal veranderingen, o.m. een nieuwe website, maar zeker door de eerste programma’s van 2008/2009 is het ledental de laatste weken toegenomen. Zag het er naar uit dat de vergrijzing de overhand kreeg, dan blijkt nu het tegendeel.
Het ledenbestand ging van 220 naar 240, een toename van 10 procent. Een jaarcontributie van 15 euro per echtpaar voor 8 gratis entrees mag dan ook niet een belemmering zijn.
De oudste vereniging van Burgum kiest, naast het bestaande programmaboekje 2008/2009, nu ook voor de digitale versie met een eigen website.
Het Nut Departement Bergum, opgericht in 1799, gaat daarmee de trend volgen dat haar activiteiten eveneens op internet te vinden moeten zijn. Daarmee hoopt ze ook nieuwe- en jongere leden te bereiken voor het culturele programma, de speel-o-theek uitleen en de historie van het Nut.
De in Edam in 1784 door een predikant opgerichte Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen had van oorsprong een educatief en cultureel gerichte taak. We hebben het dan over een tijd dat onderwijs nog verre van ieders bereik lag. Voorheen kende Burgum dan ook een Nutsschool en idem bibliotheek. Nu vindt dit in een huidige vorm zijn vervolg in een jaarlijks programma met o.a. muziek, toneel, schrijvers, lezingen, reductie openluchttheater, excursie, etc.
Het Nut Bergum opent dit herfst- en winter seizoen met typisch friese avonden:
op 6 november de muzikanten Gerrit Breteler en Jelke Koolstra met schrijver Abe de Vries (i.s.m. de bibliotheek).
Het toneelstuk "Katarsis", op 29 november, 2 december en 12 februari 2009 weerspiegelt de veranderingen op het friese platteland.
De Leeuwarder zeezeiler Jaap Kiers vertelt op 15 januari 2009 over zijn zeiltocht van Zaandam naar Sint Petersburg.
Zondagmiddagmuziek is er met “Sânman en Sikke” op 8 februari.
Op de ledenvergadering van 8 maart vertelt gast-spreker Cor Hennis uit Garijp over hun zware sponsor-fietstocht naar Ghana: “Fietsen voor Onderwijs”.
De tweede avond in de bibliotheek is op 11 maart met Stella Braam, schrijfster van o.a. “Ik heb Alzheimer, het verhaal van mijn vader ”.
Invulling vraagt nog de cabaretavond op 21 maart.
Wel zijn de openluchtspel data bekend op 5, 6, 10, 12, 13 en 16 juni.
Weekblad Actief 17-9-2008
Als blijk van waardering voor de goede samenwerking op culturele avonden en speel-o-theek van het Nut Burgum met de bibliotheek kreeg deze laatste een geschenk. Het ontbrak de Burgumer bibliotheek n.l. al jaren aan een nieuwe projectieklok, waarmee de tijdsaanduiding afleesbaar was op de muur. Voor het plaatselijk Nut reden als dank een soortgelijke moderne klok aan te bieden, om daarmee voor personeel, lezers en leden weer bij de tijd te zijn.
Op de foto biedt Nut voorzitter Rinse van der Meer (r.) bibliotheek-vestigingshoofd Akke Lanting de klok aan.