Historie Nut departement Bergum

Verleden in kort bestek.

De Maatschappij tot Nut van ‘t Algemeen is landelijk opgericht in 1784 door Jan Nieuwenhuijzen in Edam.

Het departement Nut Bergum is iets later, n.l. op 26 augustus 1799 opgericht door “edele mensenvrienden”. Dit met de doelstelling om de arme burger onderwijs te geven. De eerste voorzitter in Bergum was ds. Beekhuis.

De maatschappij werd opgericht met een aantal doelstellingen, n.l. onderwijs, bibliotheek, volksontwikkelingswerk en huizenbouw, spaarbanken en verzekeringen.

Departement Bergum heeft in haar bestaan aan al deze Nut doelstellingen voldaan.

In 1800 werd door ds. Ferf de eerste Nutspaarbank opgericht en enkele jaren later in 1805 werd, op voorstel van de heer Kloek, de Nutbibliotheek opgericht. Deze is 160 jaar in het bezit geweest van het Nut en is in 1965 met 3000 boeken overgegaan naar de huidige plaatselijke openbare bibliotheek.

foto

Opening van de nieuwe Nutskleuterschool aan de Schoolstraat op 9 augustus 1926.

Nog een betekenisvolle datum is de oprichting in 1855 van de z.g. Bewaarschool (later de Nutkleuterschool) en de Nut naai- en breischool. Ook zijn er vele diverse andere nuttige cursussen gegeven.

Een klassefoto van de Nutskleuterschool rond 1949 met juf Glas.

De Nut kleuterklas van juf Van der Glas in 1922. Het gebouw op deze foto stond achter de toenmalige slagerij De Jong (nu slager Veltman, daarvoor o.m. Zwart) aan de Schoolstraat. Het Nut departement Bergum e.o. stichtte een kleuterschool, welke eveneens onderdak bood aan de naai- en breischool en tevens aan zang- en muziekvereniging plus Nut-tekenschool. Ondanks de primitieve inrichting was de toeloop groot en zou men tegenwoordig spreken van een “multifunctioneel centrum”. Op de foto juf Johanna van der Glas (midden) met een dienstbetrekking van een halve eeuw !!. Rechts hulpleidster Fintje Pelder. In 1925 kocht de slager het pand aan voor bedrijfsuitbreiding en verhuisden de kleuters een paar honderd meter naar het nu nog bestaande schoolgebouw (t.o. kapper Hoekstra), thans muziekschool.

Het Nut onderwijs is in 1982 overgegaan naar het reguliere basisonderwijs. De kleuterschool had hiermee zijn functie voor het Nut verloren en is thans muziekschool.

foto Bestuur 1974

Hedendaagse activiteiten.

In 1990 is gestart met een cultureel programma in het herfst- en winterseizoen, met o.a. lezingen, muziek, cabaret, cultuur/culinair buffetavond. Ook worden er twee literaire avonden georganiseerd samen met de lokale bibliotheek.

In 1986 is de Nutspeel-o-theek opgericht. Deze wordt geheel gerund door vrijwilligers. Tegen een geringe contributie kan de jeugd (0 tot 9 jaar) er binnen- en buitenspeelgoed, spellen, puzzels etc. lenen.

Algemeen en iedereen.

Het Nut staat los van iedere politieke of levensbeschouwelijke stroming en tracht met cultuur en kennisverbreding zinvol bezig te zijn voor alle lagen van de bevolking met een laagdrempelig lidmaatschap.

Meer weten:

In het boek “Burgum, wâld- en wetterdoarp” van Hindrik van der Vliet is uitgebreid aandacht besteed aan de geschiedenis van het Nut Bergum. Voor hen die hier belang aan hechten kunnen dit via de bibliotheek inzien.

Zie ook de landelijke website: www.nutalgemeen.nl

’t Bergumer Nut vierde 175-jarig bestaan

Donderdag 31 oktober werd in ”de Pleats” te Bergum de jubileumavond gehouden in verband met het 175-jarig bestaan van Nuts departement ”Bergum en omstreken”. De zeer goed bezochte avond werd geopend door de voorzitter de heer J. Brands, die in zijn toespraak de geschiedenis van 175 jaar Nuts-leven in Bergum, de revue liet passeren. Hierna bracht het selskip Leo Dijkstra het nieuwe kabaretprogramma ”De wrâld is lyts, mar net op ´e fyts”. In de pauze en tot slot met bal na, speelde ”Trio Oosterhof”. Het was weer een echt gezellige Nutsavond. (uit: Bergumer Courant vrijdag 1 november 1974).